Straatfotografie tips voor beginners: waar begin je mee?

Begin met minder spullen

Je wilt de straat op en twijfelt welke lenzen mee moeten. Voor dichtbij, voor verder weg, voor het geval dat. Voor je het weet heb je voor iedere mogelijke foto iets ingepakt, terwijl je nog geen stap buiten hebt gezet.

Neem voor een rondje eens alleen mee wat je daadwerkelijk wilt gebruiken. Eén camera met één vast brandpunt maakt je keuzes overzichtelijk. Je kunt je dan bezighouden met waar je gaat staan en wat je in de foto opneemt.

Straatfotografie gaat over het dagelijks leven in de openbare ruimte. Je hoeft dus geen bijzondere gebeurtenis te vinden voordat je kunt beginnen. Kijk naar wat er al gebeurt op een plek waar je toch komt.

Bepaal vooraf iets kleins om op te letten. Bijvoorbeeld hoe mensen zich verhouden tot hun omgeving. Dat geeft je een vertrekpunt zonder dat je de foto al hoeft te bedenken. De rest van je spullen kan een volgende keer weer mee.

Michiels vijftien straatfotografietips gaan bijna nooit over instellingen.

Kies instellingen waarmee je verder kunt

Bij iedere voorbijganger opnieuw je instellingen uitzoeken is nogal wat werk. Kies daarom vooraf een werkwijze en controleer aan het begin of die past bij de situatie. Zo houd je tijdens het fotograferen ruimte over om te kijken.

Tijdens het lopen kies ik zelf mijn sluitertijd, bij lopende mensen 1/500 seconde. Als ik stilsta, gebruik ik diafragmavoorkeur met f/4.5. Daarbij werk ik met Auto-ISO, met een maximum dat ik zelf instel, en autofocus. Mijn favoriete vaste brandpunten zijn 40mm en 35mm.

Dat is een bruikbaar vertrekpunt om uit te proberen. Controleer vervolgens je eigen foto's. Is de beweging vastgelegd zoals je bedoelde? Ligt de scherpte waar je die wilde hebben? Verander gericht iets als het antwoord nee is.

De uitleg over je camera instellen voor straatfotografie gaat verder in op sluitertijd, diafragma, Auto-ISO en scherpstellen. Gebruik die uitleg bij het onderdeel waar je nog over twijfelt.

Zonefocus is een alternatief voor autofocus: je stelt vooraf scherp op een afstand. Je hoeft beide werkwijzen niet tijdens hetzelfde rondje te oefenen. Kies er één en bekijk eerst hoe die voor jou werkt.

Geef een plek wat tijd

Je kunt blijven lopen tot iets je opvalt. Je kunt ook ergens blijven omdat je vermoedt dat er een foto mogelijk is. Probeer dat tweede eens als je na een wandeling vooral veel straten hebt gezien.

Kies een plek vanwege iets concreets. Een verdeling van licht en donker, bijvoorbeeld, of een achtergrond waar je nieuwsgierig naar bent. Kijk vervolgens wat er verandert als er iemand doorheen loopt. Past die persoon in de foto die je voor je zag? Of gebeurt er ergens anders iets interessanters?

Blijf lang genoeg om verschillende mogelijkheden te proberen. Bekijk de plek vanaf een ander standpunt en vergelijk wat dichtbij en verder weg in je foto terechtkomt. Je hoeft niet op precies dezelfde tegel te blijven staan.

Als je vooral twijfelt over hoe je buiten begint, helpt de uitleg voor je eerste uur op straat om daar een overzichtelijke oefening van te maken. Bewaar het vergelijken van allerlei technieken gerust voor later.

Het artikel over durven fotograferen op straat gaat in op de drempel om te fotograferen en hoe je die stap voor stap afbouwt.

Bekijk het licht voordat je afdrukt

Let eens op het licht voordat je een onderwerp kiest. Waar is het licht, waar is het donker en welk deel trekt als eerste je aandacht? Neem dat als uitgangspunt voor een foto.

Je kunt bijvoorbeeld een kader kiezen en wachten tot er iets in gebeurt. Kijk dan hoe iemand zich door dat licht verplaatst. Maak op verschillende momenten een foto en bekijk later welke positie je het duidelijkst vindt.

De achtergrond hoort bij die keuze. Controleer wat er achter je onderwerp staat en wat er langs de randen in de foto komt. Probeer een andere positie als daar iets zit wat je aandacht blijft trekken. Soms wil je het juist meenemen. Maak beide versies als je twijfelt.

Wil je verder met de verdeling van licht en schaduw, dan kun je oefenen met de uitleg over fotograferen bij hard licht. Kies daar één aandachtspunt uit voor je volgende rondje. Dat is beter te overzien dan bij iedere foto tegelijk op alles proberen te letten.

Maak een situatie niet na één foto af

Je ziet iets, maakt een foto en loopt verder. Probeer eens te blijven kijken nadat je hebt afgedrukt. Misschien verandert de situatie nog, of zie je pas bij een tweede poging wat je eigenlijk wilde fotograferen.

Maak meer foto's van dezelfde situatie, met een reden voor iedere nieuwe poging. Wacht bijvoorbeeld tot iemand een andere positie heeft. Probeer daarna een ander standpunt. Je verzamelt zo verschillende versies die je achteraf naast elkaar kunt leggen.

Verander liever niet alles tegelijk. Als je zowel je positie als je kader en je instellingen wijzigt, wordt het lastig om terug te zien welke keuze het verschil maakte. Houd een deel hetzelfde en onderzoek één verandering.

Dat betekent niet dat je eindeloos moet doorgaan. Blijf zolang je nog iets wilt proberen. Soms levert de eerste poging de foto op die je kiest, soms een latere. Buiten hoef je daar nog geen definitief oordeel over te hebben. Je kunt thuis rustig vergelijken.

Zoek ook je vragen over mensen uit

Bij straatfotografie kun je mensen fotograferen die je niet kent. Daar kunnen vragen bij komen: wat mag er, hoe ga je met iemand om en waar liggen je eigen grenzen?

Neem die vragen serieus zonder ze allemaal tijdens het fotograferen te willen oplossen. Noteer achteraf waar je over twijfelde. Ging het om het maken van de foto, om het gebruik ervan of om een reactie die je kreeg? Hoe concreter je de vraag maakt, hoe gerichter je verder kunt lezen.

De uitleg over respect op straat helpt je om over je omgang met mensen na te denken. Juridische vragen en je eigen afwegingen verdienen daarbij ieder aandacht.

Je hoeft je oordeel ook niet te ontlenen aan wat een andere straatfotograaf doet. Bedenk welke keuzes je zelf wilt kunnen uitleggen. Dat kan per situatie vragen oproepen. Laat daar ruimte voor, ook als je technisch inmiddels precies weet hoe je de foto zou maken.

Selecteren hoort bij het oefenen

Thuis heb je tijd om te kijken naar wat er daadwerkelijk op je foto's staat. Begin met een kleine selectie. Kies de foto's waar je naar terug wilt kijken en probeer onder woorden te brengen wat je daarin ziet.

Leg daarna verschillende versies van dezelfde situatie naast elkaar. Waar valt je oog het eerst op? Welke positie maakt het onderwerp duidelijk? Zit er ergens iets in de achtergrond dat je buiten niet had opgemerkt?

Zoek ook de verschillen tussen je bedoeling en de foto. Je herinnering aan het moment mag er zijn, maar bekijk eens of iemand zonder die herinnering kan zien wat jou opviel. Misschien staat het te klein in de foto. Misschien krijgt iets anders veel meer aandacht.

Kies uiteindelijk weinig foto's. Bij twijfel kun je twee versies bewaren om later opnieuw te vergelijken. Je hoeft je selectie niet in één avond af te ronden.

Zie je iets terugkomen in verschillende foto's, leg die dan eens bij elkaar. De uitleg over series maken helpt je verder als je wilt onderzoeken hoe foto's samen kunnen werken. Daar kun je tijdens een volgend rondje weer rekening mee houden.

Maak van oefenen iets dat in je week past

Je hoeft niet voor ieder rondje een hele middag vrij te maken. Ga ook eens kort naar buiten en geef jezelf één ding om te onderzoeken. Twintig minuten kijken naar de achtergrond van je foto's is een concrete oefening.

Gebruik je selectie van de vorige keer om te kiezen wat je gaat doen. Viel je onderwerp steeds samen met iets daarachter? Werk dan verder aan je standpunt. Heb je van iedere situatie maar één foto? Probeer nu wat langer te blijven en verschillende versies te maken.

Als je liever met een gegeven opdracht begint, kun je een van de straatfotografie-opdrachten kiezen. Houd die opdracht een paar rondjes aan als je er nog mogelijkheden in ziet. Je hoeft niet iedere keer iets nieuws te verzinnen.

Kijk na afloop opnieuw naar een kleine selectie. Noteer wat je wilt herhalen of veranderen. Daarmee heb je meteen een plan voor de volgende keer, ook als er alleen een kort rondje in je agenda past.