Je eerste uur op straat

Gewoon een plek kiezen

Een straathoek. Een plein in je dorp. Een winkelstraat waar je toch al geregeld komt. Voor je eerste uur op straat zou ik een plek kiezen die je een beetje kent. Dan hoef je tenminste niet ook nog uit te zoeken waar je bent.

Het hoeft geen bijzondere locatie te zijn. Straatfotografie gaat over het dagelijks leven in de openbare ruimte. Daarvoor hoef je niet naar een grote stad. Een rij fietsen, iemand met boodschappen of een schaduw op een muur kan al genoeg zijn om naar te kijken.

Kies iets wat je nieuwsgierig maakt en blijf daar even. Dat scheelt een uur rondlopen met het idee dat de foto's waarschijnlijk twee straten verderop liggen.

Maak van dat uur geen examen

Je hebt in de vorige artikelen gelezen over straatfotografie, je instellingen en zonefocus. Nu mag je uitzoeken hoe dat buiten voor jou werkt. Je hoeft daarbij niet alles tegelijk toe te passen.

Een uur is een overzichtelijke afspraak met jezelf. Je kunt bijvoorbeeld de eerste tien minuten gebruiken om rond te kijken, daarna een tijdje fotograferen en aan het eind nog eens teruglopen langs dezelfde plek. Zie het als een voorstel. Een stopwatch lijkt me wat overdreven.

Leg jezelf ook geen minimumaantal foto's op. Daar komt alleen maar telwerk van. Ik zou liever één situatie wat langer bekijken dan tien onderwerpen afvinken omdat het uur bijna om is.

Je kunt vooraf één kleine opdracht kiezen: letten op schaduwen, bijvoorbeeld. Of onderzoeken wat er gebeurt als iemand door een bepaald stukje van je foto loopt. Daarmee heb je iets concreets om op te letten.

Eerst zien wat er gebeurt

Stel, je ziet een lichte muur met een donkere schaduw eroverheen. Er lopen mensen langs. Voordat je fotografeert, kun je kijken waar ze vandaan komen en op welk punt ze loskomen van de achtergrond.

Wat trekt daar je aandacht? De vorm van die schaduw? Het verschil tussen een lichte jas en de muur? Misschien blijkt juist de lege plek interessant.

Kijk ook even langs de randen van de foto die je wilt maken. Staat daar iets wat je niet had gezien? Een halve prullenbak kan behoorlijk nadrukkelijk aanwezig zijn voor iets waar je helemaal geen foto van wilde maken.

Probeer vervolgens een foto. Blijf nog even kijken en probeer eventueel een andere positie. Een stap opzij geeft je een andere verhouding tussen wat dichtbij staat en wat verder weg is. Vergelijk wat dat doet.

Je hoeft niet iedere foto vooraf uit te denken. Deze oefening geeft je vooral gelegenheid om te merken waar je op reageert.

Houd de techniek overzichtelijk

Kies voor dit eerste uur een instelling waarmee je uit de voeten kunt. Diafragmavoorkeuze met Auto-ISO kan, handmatig met Auto-ISO ook. Heb je net zonefocus geoefend, dan kun je daarmee verder.

Voor lopende mensen is 1/250 seconde of korter een veelgebruikte richtlijn. Bij snelle beweging kun je denken aan 1/500 seconde. Controleer aan het begin een foto om te zien of je instellingen passen bij wat je wilt vastleggen.

Daarna kun je je aandacht weer op straat richten. Je hoeft tijdens dit uur geen verschillende manieren van scherpstellen met elkaar te vergelijken. Dat mag een andere keer.

Werk je met één vaste brandpuntsafstand, houd het daar dan gerust bij. Voor deze oefening is het prettig als je niet bij iedere situatie ook nog hoeft te kiezen welke lens erop gaat.

Als je het spannend vindt

Misschien zie je een foto en aarzel je. Je kijkt nog eens, denkt te lang na en het moment is voorbij. Dat kan gebeuren. Je hoeft vervolgens niet de rest van het uur met jezelf in discussie.

Maak de volgende poging wat kleiner. Kies een ruimer overzicht, zodat je niet meteen dichtbij iemand hoeft te staan. Of richt je oefening op schaduwen en voorwerpen. Er hoeven geen mensen op een straatfoto te staan.

Je kunt ook wat langer op dezelfde plek blijven. Kijk hoe het dagelijks leven daar doorgaat en zoek iets waar je aandacht naartoe wil. Het doel van de oefening is dat je gaat kijken en fotograferen, op een manier die voor jou te doen is.

Vraagt iemand wat je fotografeert, dan kun je gewoon vertellen dat je straatfotografie oefent en wat je opviel. Een ingewikkeld verhaal is nergens voor nodig.

En als je na een halfuur genoeg hebt, kun je afronden. Dat uur was een afspraak met jezelf. Daar zit geen examencommissie achter.

Thuis nog een keer kijken

Bekijk na afloop je foto's. Begin eens bij de foto waar je blik vanzelf naar teruggaat, ook als je nog niet weet waarom.

Probeer onder woorden te brengen wat je zag toen je afdrukte. Kijk daarna of dat ook op de foto terugkomt. Misschien viel je een gebaar op, maar verdwijnt het tussen alle andere dingen in de foto. Misschien blijkt een lege stoep juist interessanter dan je buiten dacht.

Vergelijk foto's van dezelfde situatie. Wat verandert er als iemand een stukje verder loopt? Waar staat die persoon ten opzichte van de achtergrond? Welke versie vind je het prettigst om naar te kijken?

Noteer één ding dat je bij een volgend rondje wilt proberen. Bijvoorbeeld: langer wachten op een rustige achtergrond. Zo heb je voor de volgende keer een vertrekpunt.

Laat een foto zien

Op straatfotografie.nl laten leden hun foto's zien en reageren ze op elkaars werk. Je kunt daar ook een foto van dit eerste uur delen.

Schrijf er kort bij wat je probeerde. Stel eventueel een gerichte vraag: ‘Ik zag vooral die schaduw. Komt die voor jullie ook naar voren?’ Dat geeft anderen iets concreets om op te reageren.

Je hoeft niet te wachten tot je een foto hebt waarover je nergens meer twijfelt. Juist het verschil tussen wat jij erin ziet en wat iemand anders opmerkt, kan interessant zijn.

Verder in je eigen tempo

Dit was het laatste artikel van de beginnersroute. Je kunt nu opnieuw naar buiten, misschien naar precies dezelfde straathoek. Eens kijken wat je daar deze keer opvalt.

Wil je de komende maanden verder oefenen met bewuster fotograferen, dan is Straatsessies een mogelijkheid. Mijn online mailcursus duurt zes maanden en je volgt hem in je eigen tempo, zonder vaste momenten of groep. Gewoon verder kijken, met af en toe een mail van mij.