Series maken

Die ene foto krijgt gezelschap

Misschien heb je een foto van iemand die half achter een deur verdwijnt. Een tijdje later maak je ergens anders een foto waarop iets vergelijkbaars gebeurt. Je herinnert je die eerste foto. Die twee zouden weleens bij elkaar kunnen passen.

Zo ontstaat een serie vaak. Je hoeft er vooraf geen plan voor te schrijven. Soms heb je al een begin zonder dat je het wist.

Blader eens door je foto's en zet er een paar bij elkaar die volgens jou iets delen. Dat kan een onderwerp zijn, maar ook een houding of een manier waarop mensen in hun omgeving staan. Kijk vervolgens wat de overeenkomst eigenlijk is. Alleen ‘allemaal op straat gemaakt’ geeft je weinig richting voor de volgende foto.

Je neemt iets mee de straat op

Als je een serie meeneemt in je rugzak, heb je onderweg iets om op terug te vallen. Mensen die ergens naar binnen stappen, bijvoorbeeld. Je kijkt dan anders naar een ingang. Je let op de beweging, op het moment waarop iemand nog buiten staat en al bijna binnen is.

Je onderwerp maakt je blik gerichter. De ene deuropening blijkt nauwelijks interessant, bij de andere gebeurt iets waar je op wilt wachten. Je gaat verschillen zien binnen iets wat eerst vooral hetzelfde leek.

En dan lukt er een foto die erbij past. Zo'n klein geluksmomentje motiveert. Er kan weer eentje bij.

Volgens mij maakt dat je een betere fotograaf. Je blijft kijken naar een onderwerp en onderzoekt wat er nog meer mogelijk is. Een serie hoeft ondertussen niet je hele wandeling over te nemen. Je kunt ook thuiskomen met een foto die nergens bij past en waar je toch blij mee bent.

Begin bij wat je al opvalt

Een onderwerp bedenken kan lastig worden als het meteen bijzonder moet zijn. Voor je het weet zit je langer over een titel na te denken dan naar je foto's te kijken. Die titel kan wachten.

Begin liever met iets wat je herkent in je eigen werk. Welke situaties blijven terugkomen? Waar bleef je naar kijken? Misschien zijn het mensen van wie je het gezicht niet ziet. Of telkens een stukje natuur tussen al dat beton.

Schrijf je voorlopige onderwerp in één zin op. Bijvoorbeeld: ‘Mensen die net ergens naar binnen of naar buiten stappen.’ Daarmee kun je op pad. Later mag die zin veranderen.

Heb je nog geen aanknopingspunt in je foto's, kies dan iets om een tijdje te onderzoeken. Je hoeft vooraf niet te weten of je er lang mee door wilt.

Ideeën om mee te beginnen

Deze onderwerpen kunnen je op weg helpen:

• Naar binnen of naar buiten. Zoek het moment waarop iemand een ingang passeert. Let op de stap, een hand aan de deur of een lichaam dat al deels verdwenen is.
• Mensen in kaders. Deuren en ramen kunnen een kader rond een persoon vormen. Onderzoek hoeveel omgeving je nodig hebt om de foto te laten werken.
• Natuur tussen het beton. Kijk waar groen opduikt en hoe het zich verhoudt tot de bebouwing. Is het een klein detail of vult het een groot deel van je foto?
• Mensen zonder zichtbaar gezicht. Let op wat houding en lichaamstaal vertellen. Een rug of een paar opgetrokken schouders kan je aanleiding zijn om verder te kijken.
• Dieren in het straatbeeld. Kijk ook naar hun plek in de omgeving en hun verhouding tot de mensen eromheen.
• Jong en oud. Onderzoek verschillen die je in het straatbeeld ziet. Dat kan binnen één foto, maar je kunt ook foto's naast elkaar leggen.

Kies iets waar je nieuwsgierig naar bent. Een onderwerp mag eenvoudig klinken. Je moet er buiten iets mee kunnen.

Welke foto's horen erbij?

Na een tijdje heb je een map met mogelijke foto's. Leg ze naast elkaar, op je scherm of als afdrukken. Dan kun je bekijken wat ze samen doen.

Begin met de overeenkomst. Is zichtbaar waarom deze foto's bij elkaar staan? Een korte toelichting kan helpen, maar probeer ook eens te kijken zonder die uitleg erbij.

Let daarna op herhaling. Twee foto's kunnen zo sterk op elkaar lijken dat één ervan genoeg is. Vergelijk ze en kies welke je wilt behouden. Zet de andere voorlopig apart. Weggooien hoeft niet.

Zoek ook naar verschillen die de serie iets geven. Een andere afstand of een rustiger foto kan ruimte brengen tussen foto's waarop veel gebeurt. Probeer verschillende volgordes. Kijk wat er verandert als je met een andere foto begint.

Ook kleur kan meespelen. Kleur en zwart-wit zijn keuzes die je per foto of per serie kunt maken. Meer daarover lees je in mijn artikel over kiezen tussen zwart-wit en kleur.

Wat je steeds weer ziet

Bij het selecteren kom je misschien iets tegen wat je vooraf niet had bedacht. Je onderwerp is ‘mensen in kaders’, maar je kiest steeds de foto's waarop iemand bijna uit dat kader verdwijnt.

Dat is iets om verder te onderzoeken. Blijkbaar zit daar voor jou iets interessants.

Series maken helpt je herkennen wat jou steeds weer opvalt. Je ziet je keuzes bij elkaar en kunt daarop doorgaan. In mijn artikel over het vinden van je eigen stijl lees je verder over het herkennen van die eigen blik. Je hoeft hem niet meteen een naam te geven.

Van serie naar project

Een serie die langer doorloopt, wordt al snel een fotoproject. Je blijft eraan werken, kijkt terug en gaat opnieuw op pad met wat je inmiddels hebt gezien.

Je kunt jezelf daarbij wat houvast geven. Noteer wat je onderzoekt en bekijk af en toe of je foto's daar nog bij aansluiten. Misschien wordt je onderwerp smaller. Misschien blijkt juist een zijpad interessant.

Plan eventueel een moment om opnieuw te selecteren. Zo voorkom je dat de map alleen maar voller wordt. Een project kan ook groeien doordat je scherper kiest.

Laat je serie zien

Als lid van straatfotografie.nl kun je je foto's delen en je serie aan andere leden laten zien. Dat kan ook terwijl je er nog aan werkt.

Geef kort aan wat je onderzoekt en waar je over twijfelt. Vraag bijvoorbeeld welke foto er voor iemand uitspringt, of waar de samenhang minder duidelijk wordt. Zo geef je anderen iets concreets om op te reageren.

Hun reacties kunnen je helpen opnieuw naar je selectie te kijken. Daarna kies je zelf wat je ermee doet. En misschien herken je tijdens je volgende wandeling ineens een foto die erbij kan.