Straatfotografie met telefoon: zo begin je

Begin met wat je bij je hebt

Met een telefoon kun je goed beginnen met straatfotografie. Je kunt oefenen met je standpunt, met wachten en met het kiezen van een moment. Daarvoor hoef je niet eerst een andere camera te kopen.

Een telefoon valt op straat minder op dan een grote camera. Veel mensen fotograferen er toch al mee. Dat kan het wat makkelijker maken om ergens te blijven staan en een compositie te proberen. Onzichtbaar word je er niet van.

Hoe je omgaat met de mensen die je fotografeert, blijft ook met een telefoon een eigen afweging. Het artikel over respect op straat gaat daar verder op in.

Begin voor het fotograferen zelf met iets overzichtelijks. Kies één plek en kijk wat er gebeurt. Je hoeft tijdens je eerste wandeling niet meteen de hele straat te begrijpen. Dat lukt met een grote camera trouwens ook niet.

Kies je afstand voordat je inzoomt

De hoofdcamera van de meeste telefoons is groothoekig. Er komt dus behoorlijk wat omgeving op de foto. Iemand die je aandacht trekt, kan op het scherm kleiner staan dan je bij het kijken naar die persoon verwachtte.

Wil je iemand groter in beeld, dan moet je dichterbij komen. Digitaal inzoomen kost kwaliteit. Probeer daarom eerst wat een andere afstand met je foto doet, voordat je op het scherm gaat vergroten.

Dichterbij is geen doel op zich. Misschien vertelt de ruimte rondom iemand juist wat je zag. Een persoon mag best klein blijven als die plek in de compositie klopt.

Kijk tijdens het kiezen van je afstand ook naar de randen. Wat staat daar nog meer? Hoort dat bij je foto, of kwam het toevallig mee? Zet een stap opzij en vergelijk. Kijk daarna weer naar de persoon die je wilde fotograferen. Die moet nog wel een plek hebben tussen al dat schuiven.

Maak als oefening een paar foto's vanaf verschillende afstanden. Bekijk later welke verhouding tussen persoon en omgeving je het duidelijkst vindt.

Leer de paar knoppen kennen die je nodig hebt

Zoek vóór je wandeling uit hoe je telefoon afdrukt. Bij veel toestellen kan dat ook met een volumeknop. Probeer of dat voor jou prettig werkt. Je hoeft geen voorkeur over te nemen omdat iemand anders die handig vindt.

Zet eventueel het raster aan in de camera-instellingen. Die hulplijnen kun je gebruiken om te zien hoe je een gevel of de rand van de stoep in je kader plaatst. Ze zijn een hulpmiddel, geen verplicht bouwplan voor iedere foto.

Bekijk ook hoe je een reeks foto's maakt. Bij veel telefoons houd je daarvoor de ontspanknop ingedrukt of schuif je ermee. De bediening verschilt per toestel, dus probeer het even uit.

Oefen met die handelingen terwijl er nog niets bijzonders gebeurt. Maak een foto, probeer de volumeknop en maak een korte reeks. Op straat wil je kunnen kijken naar wat er voor je gebeurt. Dan is het prettig als je duim inmiddels weet waar hij moet zijn.

Tik waar je scherpte wilt

Je kunt scherpstellen door op het scherm te tikken. Kies daarvoor het deel dat je scherp wilt hebben. Bekijk vervolgens wat de telefoon met de belichting doet.

Bij veel telefoons kun je na het tikken schuiven om de foto lichter of donkerder te maken. Hoe dat precies werkt, verschilt per toestel. Probeer beide richtingen en kijk naar het resultaat. Wat wil je zichtbaar houden? Wordt dat beter als de foto wat donkerder is, of verdwijnt er dan juist iets wat je nodig hebt?

Bij veel telefoons kun je scherpte en belichting vastzetten door lang op het scherm te drukken. Dat is iets om te proberen wanneer je een kader hebt gekozen en wacht tot iemand op een bepaalde plek komt.

Stel dan scherp op de plek waar je die persoon verwacht. Verander je daarna van standpunt of wil je iets op een andere afstand fotograferen, controleer dan opnieuw je scherpstelling.

Je hoeft niet voor elke foto alles vast te zetten. Leer vooral het verschil kennen tussen de telefoon laten kiezen en zelf een plek aanwijzen. Dan kun je tijdens het fotograferen beslissen wat je nodig hebt.

Geef het moment een beetje voorbereiding

Een telefoon reageert soms met een kleine vertraging. Het moment waarop je afdrukt en het moment dat op de foto staat, kunnen daardoor net uit elkaar liggen. Dat merk je bijvoorbeeld wanneer iemand door je kader loopt.

Kies eens vooraf waar je die persoon wilt hebben. Volg de beweging en probeer iets eerder af te drukken. Bekijk daarna waar iemand werkelijk op de foto staat. Doe dat een paar keer, zodat je leert hoe jouw telefoon reageert.

Een korte reeks kan helpen om verschillende momenten binnen een beweging vast te leggen. Vergelijk achteraf de foto's. Op welke foto staat iemand op een bruikbare plek? Waar blijft er ruimte tussen die persoon en wat erachter staat?

Een reeks neemt die keuze niet van je over. Je hebt alleen meer foto's om uit te kiezen. Soms ook meer foto's waarop het net niet klopt.

Probeer daarom ook losse opnamen. Door één moment te kiezen en terug te kijken, kun je gerichter oefenen met je timing.

Begin bij voldoende licht

Bij weinig licht ontstaat met een telefoon eerder bewegingsonscherpte. Ook kunnen er effecten van de nachtmodus zichtbaar worden. Als je vooral wilt oefenen met lopende mensen, is voldoende licht een praktisch begin.

Dat hoeft geen reden te zijn om bij weinig licht te stoppen. Houd er wel rekening mee bij het beoordelen van je foto's. Bekijk of de beweging eruitziet zoals je bedoelde. Probeer dezelfde handeling ook eens op een lichtere plek, zodat je de resultaten kunt vergelijken.

De automatische verwerking van je telefoon maakt bovendien keuzes voor je, onder meer bij verscherping, ruisonderdrukking en HDR. De foto die je terugziet, is dus ook het resultaat van die verwerking.

Let eens op hoe lichte en donkere delen worden weergegeven. Past dat bij wat je wilde laten zien? Voor oefenen met duidelijke verschillen tussen zon en schaduw biedt het artikel over straatfotografie in hard licht aanknopingspunten.

Begin met kijken wat je telefoon doet. Je hoeft niet meteen iedere technische keuze te kunnen verklaren.

Kijk terug naar de hele foto

Scherpte is makkelijk om als eerste te controleren. Doe dat gerust, maar bekijk daarna weer de hele foto. Staat er ook wat je wilde fotograferen?

Kijk naar de plek van de persoon in het kader. Naar wat er langs de randen gebeurt. Misschien blijkt een foto technisch prima, terwijl je onderwerp nauwelijks loskomt van de omgeving. Probeer bij een volgende wandeling dan eens een ander standpunt.

Vergelijk ook foto's die vlak na elkaar zijn gemaakt. Benoem voor jezelf het verschil: hier staat iemand nog tegen een ander aan, daar is ruimte ontstaan. Zo wordt 'deze is beter' een waarneming waar je de volgende keer iets mee kunt.

Overweeg kleur en zwart-wit vanuit de foto. Draagt een kleur bij aan wat je zag? Bekijk dan wat er gebeurt als je die weghaalt. Meer over die afweging staat bij zwart-wit of kleur.

Je hoeft je hele wandeling niet te bewaren als bewijs dat je buiten bent geweest. Kies een paar foto's waar je nog eens naar wilt kijken.

Een kleine opdracht voor je volgende wandeling

Kies voor je volgende wandeling één ding om mee te oefenen. Bijvoorbeeld de afstand tot de mensen die je fotografeert. Gebruik de hoofdcamera en probeer verschillende standpunten, zonder digitaal in te zoomen.

Of blijf op één plek en oefen met timing. Bepaal waar iemand in je kader moet komen en vergelijk losse opnamen met een korte reeks. Houd de oefening klein genoeg om achteraf te kunnen zien wat je hebt geprobeerd.

Bekijk thuis een paar foto's naast elkaar. Kies er één en schrijf in een zin op waarom die voor jou werkt. Kies eventueel ook een foto waarbij je de volgende keer iets anders zou doen. Maak dat concreet: een stap opzij, eerder afdrukken of meer ruimte aan de rand.

Voor meer houvast is er de uitleg voor je eerste uur op straat. Je kunt ook met je telefoon meedoen aan de maandopdracht.

Misschien zie je bij het terugkijken vooral een plek waar je nog eens wilt gaan staan. Dan heb je alvast een begin voor je volgende wandeling.