Welke camera voor straatfotografie past bij je?

Begin met wat er al ligt

Misschien heb je een camera in de kast liggen. Misschien fotografeer je met je telefoon. Daarmee kun je beginnen. Je hoeft de keuze voor een andere camera niet af te ronden voordat je een eerste wandeling maakt.

Gebruik wat je hebt en let onderweg op de bediening. Kun je de instelling vinden die je wilt veranderen? Begrijp je waar de camera scherpstelt? Vind je het prettig om op het scherm te kijken? Dat zijn concrete ervaringen waarmee je later camera's kunt vergelijken.

Schrijf na afloop op wat je prettig vond en wat omslachtig werkte. 'Ik moet steeds zoeken naar de belichtingscorrectie' helpt bij een keuze. 'Ik wil iets beters' laat nog behoorlijk veel ruimte over.

Ook straatfotografie met je telefoon is een prima vertrekpunt. Je kunt ermee beginnen en onderweg merken welke manier van fotograferen bij je past. Een verlanglijstje mag best even wachten.

Gewicht merk je tijdens het lopen

Een camera die je de hele dag wilt meenemen, gebruik je vaker. Formaat en gewicht verdienen daarom aandacht, ook als je vooral naar technische eigenschappen zit te kijken. Op een scherm wegen alle camera's ongeveer evenveel.

Beoordeel de camera samen met de lens die je wilt gebruiken. Alleen de behuizing vasthouden geeft je geen goed idee van wat je straks meeneemt. Een grotere sensor betekent bovendien vaak een grotere en zwaardere combinatie van camera en lens.

Houd die combinatie een tijdje vast als je de gelegenheid hebt. Kun je gemakkelijk bij de knoppen? Voelt het geheel prettig? Denk daarbij aan een wandeling, niet alleen aan dat korte moment waarop je de camera uitprobeert.

Een kleinere camera valt ook minder op. Dat kan meewegen in je keuze. Bepaal vooral welk formaat je graag bij je hebt. De kleinste camera heeft weinig voordeel als je de bediening onhandig vindt.

Bediening die je kunt vinden

Op straat wil je een instelling kunnen aanpassen terwijl je blijft volgen wat er voor je gebeurt. Aparte knoppen en draaiwielen kunnen daarbij helpen. Je hoeft dan voor die handeling geen menu te openen.

Probeer iets concreets: verander de sluitertijd en daarna de belichtingscorrectie. Kijk waar je vingers terechtkomen en of je begrijpt wat je verandert. Een camera kan veel directe bediening hebben, maar die moet voor jou wel logisch zitten.

Je hoeft bij een eerste kennismaking niet iedere functie te doorgronden. Begin met de instellingen die je onderweg gebruikt. De uitleg over je camera instellen voor straatfotografie helpt je bepalen welke dat zijn.

Probeer ook de zoeker en het scherm. Met een zoeker houd je de camera tegen je oog. Een kantelbaar scherm maakt het mogelijk om vanaf heuphoogte te kijken. Dat zijn verschillende manieren van werken, die je het beste even kunt ervaren.

Bekijk hetzelfde onderwerp eens op beide manieren. Let op hoe je de camera vasthoudt en hoe je je foto samenstelt. Kies op basis daarvan welke mogelijkheden je belangrijk vindt.

Scherpstellen zonder veel omwegen

Snelle, betrouwbare autofocus is prettig wanneer mensen door je foto lopen. Neem het scherpstellen daarom mee als je een camera probeert. Richt op een onderwerp, stel scherp en controleer daarna of de scherpte terechtkwam waar je die bedoelde.

Let ook op de handeling zelf. Kun je gemakkelijk bepalen waarop de camera scherpstelt? Is duidelijk hoe je dat verandert? Het helpt als je die bediening begrijpt voordat je buiten tegelijk naar je onderwerp en je instellingen moet kijken.

Je kunt ook werken met zonefocus. Daarbij stel je vooraf scherp op een afstand en werk je met een scherptezone. Als je die werkwijze wilt gebruiken, kijk dan hoe je op de camera handmatig scherpstelt en een afstand instelt.

Je hoeft niet vooraf voor altijd tussen die twee te kiezen. Probeer welke aanpak je prettig vindt. Wie graag autofocus gebruikt, kan dat gewoon meenemen als uitgangspunt bij de keuze van een camera.

Hoe stil wil je fotograferen?

Veel camera's hebben een elektronische sluiter waarmee je vrijwel stil of helemaal stil kunt fotograferen. Als geluid voor jou meeweegt, probeer die functie dan uit. Controleer meteen hoe je hem inschakelt en hoe je weer terugschakelt.

Er zit een kanttekening aan. Bij snel bewegende onderwerpen kan een elektronische sluiter vervorming geven. Bij bepaalde lampen kunnen strepen in de foto ontstaan. Stil fotograferen vraagt dus ook dat je de foto's controleert op wat er daadwerkelijk is vastgelegd.

Maak bij het uitproberen een paar foto's met verschillende sluiterinstellingen en bekijk het resultaat. Let daarbij op beweging en op het licht in de situatie waarin je fotografeert. Zo beoordeel je de stille stand aan de hand van foto's.

Bedenk ook of je het prettig vindt om de sluiter te horen. Geluid is een eigenschap om uit te proberen, net als een knop of een zoeker.

Houd de lenskeuze overzichtelijk

De lens hoort bij je camerakeuze. Een vaste lens of werken met één vast brandpunt maakt het onderweg overzichtelijk. Je hoeft dan niet voor iedere foto opnieuw te kiezen welke brandpuntsafstand je gebruikt.

Heb je een zoomlens, dan kun je tijdens een wandeling één brandpunt aanhouden. Daarmee kun je uitproberen hoe je zo'n vaste keuze ervaart voordat je eventueel een andere lens koopt. Kijk na afloop welke foto's je ermee hebt gemaakt en hoe het werken ermee beviel.

Bij het vergelijken is het handig om te weten op welk sensorformaat een brandpuntsafstand betrekking heeft. Een getal op een lens vertelt zonder die informatie nog niet welke beeldhoek je krijgt. Daar komen de aanduidingen 'kleinbeeld' en 'kleinbeeldequivalent' om de hoek kijken.

De verschillen tussen 28, 35 of 50mm helpen je verder bij die keuze. Je hoeft ze niet allemaal te gebruiken om te kunnen beginnen. Geef één brandpunt eerst genoeg tijd om ermee te leren werken.

Meer uitleg over de camerakeuze en de verschillen tussen 28, 35 en 50mm vind je in mijn uitgebreidere artikel over camera en lens voor straatfotografie.

Wat het sensorformaat verandert

Bij APS-C geldt een factor van ongeveer 1,5 ten opzichte van kleinbeeld. Een 23mm-lens op APS-C geeft daardoor ongeveer dezelfde beeldhoek als een 35mm-lens op kleinbeeld. Met kleinbeeldequivalent kun je die beeldhoeken met elkaar vergelijken.

Dat is vooral handig wanneer je leest dat iemand graag met 35mm fotografeert. Controleer dan of diegene de brandpuntsafstand op de lens bedoelt of het kleinbeeldequivalent. Anders vergelijk je twee getallen die in de praktijk een andere beeldhoek kunnen opleveren.

Een grotere sensor geeft bij hetzelfde beeld meestal minder ruis bij weinig licht. Daar staat tegenover dat de camera en lenzen vaak groter en zwaarder worden. Neem beide eigenschappen mee als je een combinatie beoordeelt.

Bedenk daarom bij welke omstandigheden je wilt fotograferen en wat je daarvoor wilt dragen. Probeer zo mogelijk foto's bij weinig licht te bekijken, naast het vasthouden van de camera. Je kiest dan op basis van het resultaat én het gebruik. Het sensorformaat is een deel van die afweging.

Een voorbeeld, en dan zelf proberen

Ik gebruik een Fujifilm X-T5, een APS-C-camera met aparte draaiknoppen voor sluitertijd, ISO en belichtingscorrectie. Ik fotografeer met autofocus. Mijn favoriete brandpunt is 40mm of 35mm, gerekend in kleinbeeldequivalent. Dat is mijn combinatie en werkwijze.

Gebruik zo'n voorbeeld om te bepalen wat je zelf wilt uitproberen. Misschien spreken de aparte draaiknoppen je aan. Misschien merk je bij het vasthouden dat je liever anders werkt. Je hoeft geen complete uitrusting over te nemen omdat iemand er graag mee fotografeert.

Neem bij het vergelijken je eigen lijstje erbij. Probeer de instellingen die je vaak gebruikt, kijk door de zoeker en beoordeel het gewicht met de lens erop. Maak ook foto's. Je wilt uiteindelijk weten hoe de camera werkt tijdens het fotograferen.

Daarna kun je met die combinatie verder oefenen. Voor fotografen met basiskennis die bewuster willen fotograferen is er de online mailcursus Straatsessies. Maar eerst kun je gewoon een wandeling maken met de camera die je hebt gekozen. Ook als dat nog steeds de camera uit de kast is.