Je eigen stijl vinden

Daar is die deuropening weer

Eén foto van iemand in een deuropening zegt nog niet zoveel. Misschien stond het licht mooi. Misschien liep die persoon toevallig door je compositie. Maar als je in verschillende selecties steeds zulke foto's tegenkomt, wordt het interessant. Wat trekt je daar telkens naartoe?

Het kader van de deur? Iemand die bijna uit zicht verdwijnt? Of juist dat moment waarop je nog niet weet of iemand naar binnen of naar buiten gaat?

Je eigen stijl vinden begint volgens mij bij dat soort vragen. Gewoon met foto's die je al hebt gemaakt. Je hoeft nog niet te kunnen uitleggen wat voor fotograaf je bent. Eerst eens kijken waar je blijkbaar graag naar kijkt.

Dat klinkt minder indrukwekkend dan een eigen fotografische visie ontwikkelen. Het is wel iets waar je vanmiddag mee kunt beginnen.

Wat blijft je opvallen?

Open een map met foto's waar je graag naar terugkijkt. Neem ook wat ouder werk mee. Kies bijvoorbeeld twintig foto's die je nog steeds iets doen, zonder ze meteen op technische kwaliteit te beoordelen.

Leg ze naast elkaar. Op een scherm kan dat prima. Kijk eerst naar wat er daadwerkelijk op staat.

Misschien zijn er veel mensen zonder zichtbaar gezicht. Of blijkt er steeds een stukje natuur tussen het beton te zitten. Het kan ook minder letterlijk zijn: mensen staan vaak klein in jouw foto's, met veel ruimte om zich heen. Of je komt telkens uit bij houdingen en gebaren.

Probeer onder een paar foto's één concrete zin te schrijven. ‘Ik vind deze mooi’ helpt je nog niet veel verder. ‘Die hand aan de deur maakt me nieuwsgierig naar wat er gebeurt’ geeft je iets om mee verder te kijken.

Je zoekt geen sluitende verklaring voor je hele archief. Een terugkerende belangstelling is voorlopig genoeg.

Van anderen kijken naar zelf kiezen

Een foto van iemand anders kan je op een idee brengen. Je ziet een schaduw als vorm, een kleur die alles bij elkaar houdt, of een kader waar je zelf aan voorbij zou lopen. Daar kun je mee oefenen.

Probeer dan ook te benoemen wat je aanspreekt. Bij ‘zo'n foto wil ik ook maken’ blijft vooral het eindresultaat hangen. Als je ziet dat de ruimte rond een persoon je aantrekt, kun je daar op straat zelf iets mee onderzoeken.

Kopiëren geeft je een voorbeeld om na te bouwen. Je eigen stijl vraagt om jouw keuzes. Wat valt je op als die voorbeeldfoto niet meer voor je neus staat? Waar blijf je naar kijken, ook als het weinig lijkt op het werk dat je bewondert?

Mijn stijl hoeft de jouwe niet te worden. Dat zou ook wat saai zijn. Juist de verschillen maken het de moeite waard om elkaars foto's te bekijken.

Een serie maakt het zichtbaar

Een losse foto kan gemakkelijk verdwijnen tussen de rest. Zet een paar verwante foto's bij elkaar en je kunt beter vergelijken wat je ermee doet.

Begin klein. Je herinnert je een foto van iemand die ergens naar binnen stapt. Later maak je er nog een en denk je: dat heb ik eerder gefotografeerd. Zet die twee eens in dezelfde map.

Zo kan een serie ontstaan. Je hebt geen projectplan nodig voordat je de eerste foto's bij elkaar mag zetten.

Kijk vervolgens wat de foto's verbindt. Alleen het onderwerp? Of ook de afstand, het licht, het moment waarop je afdrukt? Misschien vind je vooral de twijfel interessant van iemand die op een drempel blijft staan. Dan krijgt je serie een andere richting dan wanneer je vooral deuren als kader gebruikt.

In mijn artikel over series maken lees je hoe je daarmee verder kunt. Een serie helpt je terugzien wat jou steeds weer opvalt. En als je onderweg een foto kunt toevoegen, heb je meteen een reden om thuis die map weer te openen.

Geef jezelf iets om uit te proberen

Als je een terugkerend onderwerp hebt gevonden, kun je er een tijdje bewuster op letten. Bijvoorbeeld op mensen in ramen en deuropeningen. Houd die belangstelling in je achterhoofd terwijl je loopt.

Vergelijk na afloop je nieuwe foto's met de eerdere selectie. Welke zou je erbij zetten? Welke voelt als een herhaling waar weinig bij komt? En welke wijkt juist af, maar maakt je nieuwsgierig?

Je kunt ook één keuze veranderen. Blijf wat verder weg, zodat de omgeving meer ruimte krijgt. Kijk daarna wat dat met de foto doet. Past die afstand bij wat je wilt laten zien?

Het hoeft niet iedere keer iets op te leveren. Een poging kan je ook laten zien dat je eerdere keuze beter bij je past. Dan weet je tenminste waarom je erop terugkomt.

Een stijl is geen afspraak voor altijd

Als je een paar overeenkomsten hebt gevonden, kan de neiging ontstaan om voortaan alleen nog zulke foto's te maken. Dan heb je eindelijk iets herkend en maak je er meteen huisregels van.

Dat lijkt me wat vroeg.

Je kunt graag met harde schaduwen werken en toch een foto maken waarin zacht licht beter past. Je kunt een serie in zwart-wit maken en bij een andere serie merken dat kleur iets vertelt wat je wilt behouden. Meer over die keuze lees je in mijn artikel over zwart-wit en kleur.

Bewaar ook eens een foto die nergens bij lijkt te horen, maar waar je steeds naar teruggaat. Misschien blijft het een losse foto. Misschien ligt er later ineens een tweede naast.

Je hoeft je stijl niet af te verklaren. Blijf af en toe terugkijken. Die deuropening was blijkbaar interessant. Nu kun je gaan zien wat je er zelf in zoekt.